Η «Έρημη Χώρα» του T.S. Eliot
Στα πλαίσια της έκθεσης βιβλίου που διοργανώνει η Ιερά Μητρόπολις Κερκύρας, σε συνεργασία με τις εκδόσεις ΕΝ ΠΛΩ, έγινε το βράδυ της Παρασκευής 16 Μαρτίου 2018 στο Πνευματικό Κέντρο εκδήλωση με αφορμή το σπουδαίο ποίημα του Άγγλου Νομπελίστα ποιητή T.S. Eliot, « Η Έρημη Χώρα».
Τις πηγές που ο ποιητής παραθέτει, όπως επίσης και ανάλυση και προβληματισμούς παρουσίασε ο κ. Αριστείδης Μουζακίτης, Εκπαιδευτικός, Δρ. Μαθηματικός, Διευθυντής του 2ου Γυμνασίου Κέρκυρας, ο οποίος μελέτησε σε βάθος το κείμενο και αξιοποίησε καταπληκτικά πηγές. Αποσπάσματα από το ποίημα διάβασε εξαιρετικά η μαθήτρια Έλενα Μουζακίτη, ενώ ο. π. Θεμιστοκλής Μουρτζανός συζήτησε με τον κ. Μουζακίτη για το βαθύτερο περιεχόμενο του ποιήματος.
Κατά την παρουσίαση επισημάνθηκε από τον κ. Μουζακίτη ότι ο Έλιοτ έγραψε το ποίημα το 1922, λίγο μετά την μεγάλη απογοήτευση του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου και σε μία περίοδο αναζήτησης. Καταγράφει τα αδιέξοδα του ευρωπαϊκού πολιτισμού, την αδυναμία να δώσει νόημα ζωής στους ανθρώπους, την κρίση της θρησκείας και της φιλοσοφίας, αλλά και το αδιέξοδο τόσο του ρομαντικού έρωτα όσα και της σεξουαλικής επανάστασης που διεφαίνετο ότι είχε ξεκινήσει μέσα από την ψυχανάλυση του Φρόυντ. Ο Έλιοτ δεν είχε προσχωρήσει ακόμη στον ρωμαιοκαθολικισμό, όπως έγινε αργότερα, και αναζητεί απαντήσεις ακόμη και στα ανατολικά θρησκεύματα, όπως στον βουδισμό και τον ινδουισμό, χωρίς όμως να μπορεί να είναι βέβαιος.
Ο κ. Μουζακίτης επεσήμανε ότι οι πυλώνες του σύγχρονου ευρωπαϊκού πολιτισμού, ο Διαφωτισμός, ο Μαρξισμός, αλλά και ο Χριστιανισμός είτε λόγω της ανεπάρκειας και της μη τήρησης των όσων οι χώροι αυτοί πρεσβεύουν, είτε λόγω των μεγάλων συγκρούσεων και των πολέμων, οδήγησαν τη Ευρώπη, αλλά και την ανθρωπότητα να μοιάσει με μία «Έρημη Χώρα» και ο Έλιοτ προσπαθεί να μας αφυπνίσει.
Στην συζήτηση που ακολούθησε επισημάνθηκε ότι ο Έλιοτ κάλυψε τις αναζητήσεις του για νόημα ζωής μέσα από την ενεργή ένταξή του στην χριστιανική ζωή. Θεώρησε ότι η απιστία, όπως επίσης και η περιπλάνηση σε άλλα θρησκευτικά ρεύματα, δεν δίνει νόημα. Χωρίς μεταφυσική ο πολιτισμός δεν μπορεί να βγει από το τελικό κενό ελπίδας, το οποίο μας διακατέχει.
Η Ευρώπη σήμερα έχει βυθισθεί στην αδιαφορία, την παθητικότητα, την αποχαύνωση του καταναλωτισμού και της εικονικότητας. Χρειάζεται, θρηνώντας και καταγγέλλοντας, όπως επεσήμανε σε γραπτή παρέμβασή του ο κ. Ερωτόκριτος Μωραΐτης, εκπαιδευτικός και λογοτέχνης, να αφυπνιστούμε και να διασώσουμε τον πολιτισμό αυτό, μελετώντας τις πηγές του, τόσο τον χριστιανισμό, όσο και την αρχαιοελληνική παράδοση, μη απορρίπτοντας τις κατακτήσεις της νεωτερικότητας, αλλά και ενσωματώνοντας την σύγχρονη πρόοδο. Δεν μας χρειάζεται η αποχαύνωση, αλλά το νόημα που δίνει η αναζήτηση των προσώπων. Εδώ, όπως τόνισε ο π. Θεμιστοκλής, έρχεται και η ευθύνη της πίστης!
Το ποίημα παρουσιάστηκε στην μετάφραση του δικού μας μεγάλου λογοτέχνη Γιώργου Σεφέρη.
